Câu hỏi 1
Đọc đoạn văn dưới đây rồi trả lời các câu hỏi tiếp theo.
Vắc-xin là một phần quan trọng của y học hiện đại. Vắc-xin đã giúp nhiều người và động vật trên khắp thế giới tránh bị bệnh nặng.
Vắc-xin thường được tiêm vào cơ thể người. Vắc-xin không làm người đó mắc bệnh mà giúp cơ thể hình thành cách chống lại bệnh. Nói cách khác, vắc-xin huấn luyện cơ thể để biết phải làm gì nếu sinh vật gây bệnh thực sự xâm nhập. Khi đó, cơ thể đã sẵn sàng chống lại bệnh.
Vắc-xin đầu tiên được phát triển bởi Edward Jenner (1749–1823), một bác sĩ người Anh. Tuy nhiên, giống như nhiều phát minh khác, phát minh của ông dựa trên công trình của nhiều nhà khoa học và bác sĩ đi trước.
Vào thời của ông, đậu mùa là một bệnh rất nghiêm trọng, làm hàng triệu người tử vong. Bệnh gây ra những mụn nước lớn chứa mủ; người sống sót thường bị sẹo nặng.
Thời đó, đôi khi người ta lấy mủ khô từ mụn đậu mùa xát vào một vết cắt trên da. Việc này khiến họ mắc đậu mùa nhẹ hơn. Tuy nhiên, 1–2% số người được điều trị như vậy đã tử vong.
John Fewster (1738–1824) là một bác sĩ người Anh khác. Ông nhận thấy những người mắc một bệnh nhẹ lây từ bò (đậu bò) không mắc đậu mùa. Ông tự hỏi liệu có mối liên hệ nào không và chia sẻ suy nghĩ của mình với các bác sĩ khác trong một cuộc họp. Edward Jenner là một trong những bác sĩ có mặt.
Jenner hình thành một ý tưởng (giả thuyết): mủ từ mụn đậu bò chứa thứ gì đó có thể bảo vệ con người khỏi bệnh đậu mùa. Sau đó, ông kiểm tra ý tưởng bằng thực nghiệm. Ông xát mủ đậu bò vào các vết cắt trên tay một cậu bé. Cậu bé mắc đậu bò. Sau khi cậu bé khỏi bệnh, Jenner đưa mủ đậu mùa khô vào các vết cắt trên tay cậu. Cậu bé không có dấu hiệu mắc đậu mùa. Phần thí nghiệm này cung cấp bằng chứng tốt ủng hộ giả thuyết của ông.
Sau đó, đậu bò được sử dụng rộng rãi làm vắc-xin. Ngày nay, bệnh đậu mùa không còn tồn tại.
Ngày nay có nhiều loại vắc-xin. Giống như mọi loại thuốc, chúng được thử nghiệm theo từng giai đoạn; một nghiên cứu nguy hiểm như của Jenner sẽ không được cho phép.
Năm 2020, COVID-19 làm thay đổi cuộc sống trên toàn thế giới. Nhiều người mắc bệnh nặng, thậm chí tử vong. Các nhà khoa học đã làm việc chăm chỉ và rất khẩn trương để phát triển vắc-xin phòng bệnh này. Vắc-xin đã cứu sống nhiều người trên thế giới.
**1** Giải thích công trình của Jenner dựa trên các nhà khoa học đi trước như thế nào.
Vắc-xin là một phần quan trọng của y học hiện đại. Vắc-xin đã giúp nhiều người và động vật trên khắp thế giới tránh bị bệnh nặng.
Vắc-xin thường được tiêm vào cơ thể người. Vắc-xin không làm người đó mắc bệnh mà giúp cơ thể hình thành cách chống lại bệnh. Nói cách khác, vắc-xin huấn luyện cơ thể để biết phải làm gì nếu sinh vật gây bệnh thực sự xâm nhập. Khi đó, cơ thể đã sẵn sàng chống lại bệnh.
Vắc-xin đầu tiên được phát triển bởi Edward Jenner (1749–1823), một bác sĩ người Anh. Tuy nhiên, giống như nhiều phát minh khác, phát minh của ông dựa trên công trình của nhiều nhà khoa học và bác sĩ đi trước.
Vào thời của ông, đậu mùa là một bệnh rất nghiêm trọng, làm hàng triệu người tử vong. Bệnh gây ra những mụn nước lớn chứa mủ; người sống sót thường bị sẹo nặng.
Thời đó, đôi khi người ta lấy mủ khô từ mụn đậu mùa xát vào một vết cắt trên da. Việc này khiến họ mắc đậu mùa nhẹ hơn. Tuy nhiên, 1–2% số người được điều trị như vậy đã tử vong.
John Fewster (1738–1824) là một bác sĩ người Anh khác. Ông nhận thấy những người mắc một bệnh nhẹ lây từ bò (đậu bò) không mắc đậu mùa. Ông tự hỏi liệu có mối liên hệ nào không và chia sẻ suy nghĩ của mình với các bác sĩ khác trong một cuộc họp. Edward Jenner là một trong những bác sĩ có mặt.
Jenner hình thành một ý tưởng (giả thuyết): mủ từ mụn đậu bò chứa thứ gì đó có thể bảo vệ con người khỏi bệnh đậu mùa. Sau đó, ông kiểm tra ý tưởng bằng thực nghiệm. Ông xát mủ đậu bò vào các vết cắt trên tay một cậu bé. Cậu bé mắc đậu bò. Sau khi cậu bé khỏi bệnh, Jenner đưa mủ đậu mùa khô vào các vết cắt trên tay cậu. Cậu bé không có dấu hiệu mắc đậu mùa. Phần thí nghiệm này cung cấp bằng chứng tốt ủng hộ giả thuyết của ông.
Sau đó, đậu bò được sử dụng rộng rãi làm vắc-xin. Ngày nay, bệnh đậu mùa không còn tồn tại.
Ngày nay có nhiều loại vắc-xin. Giống như mọi loại thuốc, chúng được thử nghiệm theo từng giai đoạn; một nghiên cứu nguy hiểm như của Jenner sẽ không được cho phép.
Năm 2020, COVID-19 làm thay đổi cuộc sống trên toàn thế giới. Nhiều người mắc bệnh nặng, thậm chí tử vong. Các nhà khoa học đã làm việc chăm chỉ và rất khẩn trương để phát triển vắc-xin phòng bệnh này. Vắc-xin đã cứu sống nhiều người trên thế giới.
**1** Giải thích công trình của Jenner dựa trên các nhà khoa học đi trước như thế nào.
