Câu hỏi 31
Tư duy như nhà khoa học: Phản ứng tạo nhiều sản phẩm
Các phương trình ví dụ:
bạc nitrat + natri clorua → natri nitrat + bạc clorua
axit sunfuric + natri hiđroxit → natri sunfat + nước
bari clorua + natri sunfat → bari sunfat + natri clorua
chì nitrat + kali iodua → kali nitrat + chì iodua
đồng cacbonat + axit clohiđric → đồng clorua + nước + cacbon đioxit
Chuẩn bị: kính bảo hộ, ống nghiệm, giá ống nghiệm, dung dịch chỉ thị vạn năng, bình tam giác, ống đong, buret, ống nghiệm chịu nhiệt, ống dẫn khí có nút, giá kẹp, nước vôi trong và các hóa chất nêu trên.
An toàn
Phải đeo kính bảo hộ trong mọi phản ứng. Rửa tay sau khi dùng hóa chất.
Cách làm
Có thể làm các phản ứng trên hoặc phản ứng khác theo giáo viên. Với phản ứng trung hòa, cần đo lượng chất phản ứng cẩn thận. Đánh giá rủi ro cho từng phản ứng định làm.
Phản ứng 1
An toàn: Bạc nitrat gây kích ứng, cần dùng cẩn thận.
Cho dung dịch bạc nitrat đến nửa ống nghiệm, rồi thêm từ từ dung dịch natri clorua.
Phản ứng 2
An toàn: Axit sunfuric và natri hiđroxit gây kích ứng, cần dùng cẩn thận. Rót vào buret qua phễu nhỏ.
Giáo viên có thể làm mẫu vì buret khó sử dụng. Cho 20 cm³ natri hiđroxit vào bình tam giác như hình. Thêm vài giọt chỉ thị vạn năng. Cho axit sunfuric vào buret rồi nhỏ vào bình đến khi kiềm được trung hòa. Cẩn thận khi dùng buret, nhờ giúp nếu chưa từng sử dụng.
Phản ứng 3
An toàn: Bari clorua có hại nếu nuốt phải.
Cho dung dịch bari clorua đến nửa ống nghiệm rồi thêm dung dịch natri sunfat.
Phản ứng 4
Cho chì nitrat vào ống nghiệm rồi thêm kali iodua. Rửa tay sau khi dùng hợp chất chì.
Phản ứng 5
An toàn: Đồng cacbonat có hại; nếu dính lên da, rửa sạch.
Cho vài thìa xúc đồng cacbonat vào ống nghiệm chịu nhiệt rồi thêm axit clohiđric. Lắp nút có ống dẫn khí vào miệng ống nghiệm, dẫn khí sang ống nghiệm chứa nước vôi trong như hình.
Với từng phản ứng, đề xuất cách tách và làm tinh khiết sản phẩm.
Các phương trình ví dụ:
bạc nitrat + natri clorua → natri nitrat + bạc clorua
axit sunfuric + natri hiđroxit → natri sunfat + nước
bari clorua + natri sunfat → bari sunfat + natri clorua
chì nitrat + kali iodua → kali nitrat + chì iodua
đồng cacbonat + axit clohiđric → đồng clorua + nước + cacbon đioxit
Chuẩn bị: kính bảo hộ, ống nghiệm, giá ống nghiệm, dung dịch chỉ thị vạn năng, bình tam giác, ống đong, buret, ống nghiệm chịu nhiệt, ống dẫn khí có nút, giá kẹp, nước vôi trong và các hóa chất nêu trên.
An toàn
Phải đeo kính bảo hộ trong mọi phản ứng. Rửa tay sau khi dùng hóa chất.
Cách làm
Có thể làm các phản ứng trên hoặc phản ứng khác theo giáo viên. Với phản ứng trung hòa, cần đo lượng chất phản ứng cẩn thận. Đánh giá rủi ro cho từng phản ứng định làm.
Phản ứng 1
An toàn: Bạc nitrat gây kích ứng, cần dùng cẩn thận.
Cho dung dịch bạc nitrat đến nửa ống nghiệm, rồi thêm từ từ dung dịch natri clorua.
Phản ứng 2
An toàn: Axit sunfuric và natri hiđroxit gây kích ứng, cần dùng cẩn thận. Rót vào buret qua phễu nhỏ.
Giáo viên có thể làm mẫu vì buret khó sử dụng. Cho 20 cm³ natri hiđroxit vào bình tam giác như hình. Thêm vài giọt chỉ thị vạn năng. Cho axit sunfuric vào buret rồi nhỏ vào bình đến khi kiềm được trung hòa. Cẩn thận khi dùng buret, nhờ giúp nếu chưa từng sử dụng.
Phản ứng 3
An toàn: Bari clorua có hại nếu nuốt phải.
Cho dung dịch bari clorua đến nửa ống nghiệm rồi thêm dung dịch natri sunfat.
Phản ứng 4
Cho chì nitrat vào ống nghiệm rồi thêm kali iodua. Rửa tay sau khi dùng hợp chất chì.
Phản ứng 5
An toàn: Đồng cacbonat có hại; nếu dính lên da, rửa sạch.
Cho vài thìa xúc đồng cacbonat vào ống nghiệm chịu nhiệt rồi thêm axit clohiđric. Lắp nút có ống dẫn khí vào miệng ống nghiệm, dẫn khí sang ống nghiệm chứa nước vôi trong như hình.
Với từng phản ứng, đề xuất cách tách và làm tinh khiết sản phẩm.
