Cambridge Secondary (7-9). Stage 8. Science. Learner's Book - Unit 9: Từ tính

Làm việc theo cặp. Lập danh sách những nơi có dùng nam châm.

Nêu ý nghĩa của thuật ngữ “từ trường”.

Từ trường của nam châm A được phát hiện ở xa hơn từ trường của nam châm B.

Nêu kết luận về độ mạnh của hai nam châm.

Chép hình nam châm thẳng.

Vẽ các đường sức từ quanh nam châm. Thêm mũi tên trên từng đường.

Vẽ đường sức từ cho thấy một cực bắc và một cực nam hút nhau.

Vẽ đường sức từ cho thấy hai cực nam đẩy nhau.

Làm việc theo cặp.

Cần có: nam châm thẳng; nam châm móng ngựa (không bắt buộc); giấy A4; bìa dày không dày hơn nam châm; mạt sắt.

An toàn: Không để mạt sắt dính vào da vì chúng có thể sắc và đâm vào da. Không để mạt sắt dính lên nam châm vì rất khó gỡ và có thể dính vào da người khác.

Cách làm
1. Cắt một lỗ giữa tấm bìa vừa đủ đặt nam châm thẳng.
2. Đặt nam châm nằm phẳng trong lỗ. Bìa đỡ giấy và giữ giấy nằm ngang.
3. Đặt giấy lên bìa sao cho nam châm ở dưới giữa tờ giấy.
4. Rắc nhẹ, đều mạt sắt lên giấy. Gõ nhẹ vào giấy để mạt sắt dịch chuyển vào vị trí.

Em sẽ thấy hình dạng tương tự hình minh họa.

Khi xong, nhấc giấy thẳng lên khỏi nam châm. Uốn nhẹ giấy thành chữ U để làm máng đổ mạt sắt lại vào hộp.

Từ trường mạnh nhất ở đâu?

Xét vị trí từ trường mạnh nhất. Làm sao nhận biết điều đó từ hình mạt sắt?

Chỉ nhìn hình mạt sắt, em có xác định được đâu là cực bắc, đâu là cực nam không?

Chỉ nhìn hình mạt sắt, em có xác định được đâu là cực bắc, đâu là cực nam không? Giải thích câu trả lời.

Quan sát kỹ mạt sắt phía trên hai cực nam châm. Em thấy gì?

Nếu còn thời gian, dùng hai nam châm: đặt hai cực cùng tên đối diện, rồi đặt hai cực khác tên đối diện. Mỗi lần hãy giải thích hình mạt sắt.

Trong thí nghiệm này, em tìm hiểu cách phát hiện từ trường. Làm theo cặp hoặc nhóm ba người.

Dụng cụ: Xem hình. Có thể chọn thêm các loại nam châm khác để thử.

Cách làm
1. Đặt nam châm, thước và kẹp giấy trên mặt nhẵn như hình.
2. Ghi cực bắc hay cực nam đang hướng về kẹp giấy.
3. Từ từ đưa kẹp lại gần cực nam châm. Nếu nam châm chưa ghi tên cực, em có thể nghĩ cách phân biệt hai cực không?
4. Ghi khoảng cách từ cực nam châm khi kẹp giấy bắt đầu bị hút. Gọi khoảng cách này là d.
5. Lặp lại hai lần nữa và ghi cả ba số đo d.
6. Xoay nam châm để cực kia hướng về kẹp giấy.
7. Lặp lại bước 3–5 với cực này.
8. Nếu còn thời gian, lặp lại thí nghiệm với các nam châm khác.

Nếu nam châm thẳng chưa ghi tên cực, em có thể nghĩ cách phân biệt hai cực không?

Tính trung bình các giá trị d của từng cực ở mỗi nam châm đã thử.

Giải thích mối liên hệ giữa d và độ mạnh của từ trường.

Giải thích kết quả cho thấy gì về độ mạnh từ trường ở cực bắc và cực nam của cùng nam châm.

Giải thích vì sao bề mặt cần nhẵn nhất có thể.

Giải thích vì sao kẹp giấy cần nhỏ nhất có thể.