Cambridge Secondary (7-9). Stage 9. MCE Science. Student Book - Unit 10: Sự truyền nhiệt năng

Năng lượng được truyền từ Mặt Trời đến Trái Đất bằng cách nào và có thể ảnh hưởng đến đất liền, đại dương và khí hậu ra sao?

Vào cuối thế kỉ XVIII, Bá tước Rumford (Hình 10.4), tên thật là Benjamin Thompson, tiến hành nhiều thí nghiệm, đặc biệt khi làm việc với đại bác. Ông nhận thấy khi khoan kim loại, mũi khoan tỏa ra nhiều nhiệt, đủ để đun sôi nước. Nhiệt tiếp tục tỏa ra trong suốt thời gian khoan hoạt động, bất kể kéo dài bao lâu.

Làm việc theo cặp, tìm hiểu những kết quả bất ngờ trong thí nghiệm của Rumford đã góp phần hình thành hiểu biết về nhiệt như một dạng truyền năng lượng như thế nào. Dùng Internet để trả lời các câu hỏi. Chia sẻ câu trả lời với lớp.

Quan niệm phổ biến về nhiệt vào cuối thế kỉ XVIII là gì?

Vào cuối thế kỉ XVIII, Bá tước Rumford (Hình 10.4), tên thật là Benjamin Thompson, tiến hành nhiều thí nghiệm, đặc biệt khi làm việc với đại bác. Ông nhận thấy khi khoan kim loại, mũi khoan tỏa ra nhiều nhiệt, đủ để đun sôi nước. Nhiệt tiếp tục tỏa ra trong suốt thời gian khoan hoạt động, bất kể kéo dài bao lâu.

Làm việc theo cặp, tìm hiểu những kết quả bất ngờ trong thí nghiệm của Rumford đã góp phần hình thành hiểu biết về nhiệt như một dạng truyền năng lượng như thế nào. Dùng Internet để trả lời các câu hỏi. Chia sẻ câu trả lời với lớp.

Giả sử nhiệt thực sự đúng như quan niệm phổ biến lúc đó. Rumford đáng lẽ quan sát thấy điều gì trong thí nghiệm với đại bác? Vì sao điều đó không xảy ra?

Vào cuối thế kỉ XVIII, Bá tước Rumford (Hình 10.4), tên thật là Benjamin Thompson, tiến hành nhiều thí nghiệm, đặc biệt khi làm việc với đại bác. Ông nhận thấy khi khoan kim loại, mũi khoan tỏa ra nhiều nhiệt, đủ để đun sôi nước. Nhiệt tiếp tục tỏa ra trong suốt thời gian khoan hoạt động, bất kể kéo dài bao lâu.

Làm việc theo cặp, tìm hiểu những kết quả bất ngờ trong thí nghiệm của Rumford đã góp phần hình thành hiểu biết về nhiệt như một dạng truyền năng lượng như thế nào. Dùng Internet để trả lời các câu hỏi. Chia sẻ câu trả lời với lớp.

Phát hiện của Rumford về nhiệt đã góp phần vào hiểu biết mới về năng lượng như thế nào?

Vào cuối thế kỉ XVIII, Bá tước Rumford (Hình 10.4), tên thật là Benjamin Thompson, tiến hành nhiều thí nghiệm, đặc biệt khi làm việc với đại bác. Ông nhận thấy khi khoan kim loại, mũi khoan tỏa ra nhiều nhiệt, đủ để đun sôi nước. Nhiệt tiếp tục tỏa ra trong suốt thời gian khoan hoạt động, bất kể kéo dài bao lâu.

Làm việc theo cặp, tìm hiểu những kết quả bất ngờ trong thí nghiệm của Rumford đã góp phần hình thành hiểu biết về nhiệt như một dạng truyền năng lượng như thế nào. Dùng Internet để trả lời các câu hỏi. Chia sẻ câu trả lời với lớp.

Vì sao nhà khoa học cần giữ tư duy cởi mở khi kết quả trái với lí thuyết hiện có?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Thảo luận câu sau. Mục đích điều tra của em là gì?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Em cần những vật liệu hoặc dụng cụ nào?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Em sẽ thay đổi biến nào (biến độc lập)?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Em sẽ đo đại lượng nào (biến phụ thuộc)?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Cần giữ những biến nào không đổi để bảo đảm phép thử công bằng (biến kiểm soát)?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Không phải mọi cuộc điều tra đều có thể hoàn toàn công bằng. Những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến thí nghiệm mà em không kiểm soát được?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Viết kế hoạch điều tra. Nhớ đưa vào phần đánh giá rủi ro.

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Nhờ giáo viên kiểm tra kế hoạch và đánh giá rủi ro. Sau đó tiến hành điều tra.

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Ghi lại quan sát và số đo của em.

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Dùng kết quả của em để rút ra kết luận.

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Em có cho rằng cuộc điều tra là một phép thử công bằng không? Điều gì có thể ảnh hưởng đến kết quả? Em đã kiểm soát tốt các biến quan trọng chưa?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Suy nghĩ cách cải thiện cuộc điều tra. Em có thể làm gì để lần sau chính xác hoặc công bằng hơn?

Làm việc theo cặp. Lập kế hoạch điều tra xem việc trộn nước nóng và nước lạnh ảnh hưởng đến nhiệt độ như thế nào.

Em có thể mở rộng phạm vi đo hoặc lặp lại thí nghiệm thế nào để tăng độ tin cậy của kết quả?

Vào ngày lạnh, em có thể làm ấm tay khi cầm cốc đồ uống ấm như Hình 10.7. Vì sao điều đó xảy ra?

Làm việc theo cặp và thực hiện thí nghiệm sau.
1. Cho nước lạnh vào hai cốc đến khoảng ba phần tư cốc.
2. Đặt nhiệt kế vào mỗi cốc như Hình 10.8. Bầu nhiệt kế phải ngập trong nước nhưng không chạm cốc. Đo và ghi nhiệt độ nước ở cả hai cốc. Quyết định có cần đo lặp để bảo đảm độ chính xác không.
3. Đặt một cốc lên kiềng ba chân và đốt đèn Bunsen như Hình 10.8. Để cốc thứ hai ở nhiệt độ phòng làm đối chứng.
4. Đo nhiệt độ nước trong mỗi cốc cứ hai phút một lần. Khuấy nhẹ bằng đũa khuấy trước mỗi lần đo để nhiệt độ đồng đều. Tiếp tục đo đến khi nước trong cốc được đun sôi. Nếu số đo nào thiếu nhất quán, đo lại để bảo đảm kết quả đáng tin cậy.
5. Ghi mọi số đo vào bảng, ghi thời gian và nhiệt độ của mỗi cốc. Kiểm tra lại cách đọc nhiệt kế để bảo đảm số đo chính xác và nhất quán.
6. Vẽ đồ thị đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ theo thời gian của cả hai cốc.

Chú ý: Khi đun nước, đeo kính bảo hộ. Không chạm cốc nóng hoặc kiềng để tránh bỏng.