Cambridge Secondary (7-9). Stage 9. MCE Science. Student Book - Unit 3: Biến dị và di truyền

Mỗi năm, hơn nửa triệu người, chủ yếu là trẻ em, tử vong do sốt rét. Nhiều trường hợp xảy ra ở châu Phi, nhưng bệnh cũng ảnh hưởng đến các nước châu Á như Indonesia, Ấn Độ và Pakistan.

Sốt rét do ký sinh trùng được muỗi truyền gây ra. Dù có thể điều trị bằng thuốc, tốt nhất là phòng mắc bệnh bằng cách tránh muỗi đốt.

Muỗi chủ yếu hoạt động ban đêm, nên các tổ chức như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tìm cách cung cấp màn tẩm thuốc diệt côn trùng (ITN) cho người dân ở những nước nghèo hơn. Thuốc trong màn xua hoặc diệt muỗi, bảo vệ người ngủ bên trong. Tuy nhiên, theo thời gian, các màn này kém hiệu quả hơn. Muỗi có thể ở quanh màn lâu hơn, làm tăng khả năng đốt qua lỗ hở nhỏ. Màn hiện cần được xử lý bằng hóa chất mới để xua muỗi hiệu quả hơn.

Vì sao thuốc diệt côn trùng trở nên kém hiệu quả hơn đối với muỗi?

Hãy nhìn vào gương và quan sát một số đặc điểm của em. Điều gì khiến em có mắt nâu, tóc xoăn hoặc thuận tay phải?

Có phải mọi tế bào người đều có 46 nhiễm sắc thể không? Nếu không, những tế bào nào không có và vì sao?

Có phải mọi phân tử DNA đều giống nhau không? Vì sao?

Việc khám phá cấu trúc xoắn kép DNA có được nhờ đóng góp của các nhà khoa học trước đó. Làm việc theo nhóm để trả lời; có thể dùng Internet hoặc nguồn thông tin khác.

Tìm hiểu thêm về Rosalind Franklin (Hình 3.10) và công trình của bà. Đóng góp của bà đã giúp Watson và Crick khám phá như thế nào?

Việc khám phá cấu trúc xoắn kép DNA có được nhờ đóng góp của các nhà khoa học trước đó. Làm việc theo nhóm để trả lời; có thể dùng Internet hoặc nguồn thông tin khác.

Rosalind Franklin mất vì ung thư năm 1958. Nếu bà còn sống, theo em bà có nên được trao giải Nobel không? Giải thích lý do.

Việc khám phá cấu trúc xoắn kép DNA có được nhờ đóng góp của các nhà khoa học trước đó. Làm việc theo nhóm để trả lời; có thể dùng Internet hoặc nguồn thông tin khác.

Công nghệ DNA tái tổ hợp, còn gọi là kỹ thuật di truyền, được dùng để thay đổi DNA nhằm tạo tính trạng cụ thể ở sinh vật. Hãy đề xuất công dụng và cách công nghệ này có thể bị sử dụng sai hoặc lạm dụng.

Chọn ba phát biểu đúng.

Nêu điểm khác nhau giữa gen và tính trạng.

Em đã từng được nhận xét là giống bố mẹ chưa? Em có cùng màu tóc hoặc mắt với một thành viên khác trong gia đình không? Có điểm nào khác nhau không?

Giao tử được tạo ra bởi hệ sinh sản người. Em có nhớ các bộ phận của hệ sinh sản người và chức năng của chúng không?

Nêu ba điểm khác nhau giữa giao tử đực và giao tử cái. Chúng có điểm gì chung?

Xét các tế bào sau:
a tế bào da
b tế bào cơ
c tế bào trứng (noãn)
d tinh trùng
e hợp tử

Những tế bào nào có 23 nhiễm sắc thể, những tế bào nào có 46? Lập khóa phân loại thể hiện câu trả lời.

Hình 3.14 cho thấy sự phát triển của cặp sinh đôi cùng trứng và sinh đôi khác trứng.

Dựa vào sơ đồ, xác định những phôi nào có cùng tổ hợp nhiễm sắc thể và những phôi nào có tổ hợp khác nhau.

Hình 3.14 cho thấy sự phát triển của cặp sinh đôi cùng trứng và sinh đôi khác trứng.

Nêu một số đặc điểm của sinh đôi cùng trứng và sinh đôi khác trứng.

Theo nhóm, thiết kế thực đơn ba ngày cho một phụ nữ mang thai. Bao gồm thực phẩm giàu các chất như axit folic, sắt, canxi, protein và vitamin để hỗ trợ thai nhi tăng trưởng, phát triển khỏe mạnh.

Có thể sử dụng Internet hoặc nguồn thông tin khác.

Làm việc theo nhóm.

Liệt kê một số lời khuyên sức khỏe chính liên quan đến ảnh hưởng của hút thuốc, chế độ ăn và thuốc/chất gây nghiện đối với sự phát triển thai nhi.

Làm việc theo nhóm.

Bối cảnh: Liệt kê lời khuyên sức khỏe về ảnh hưởng của hút thuốc, chế độ ăn và thuốc/chất gây nghiện đối với sự phát triển thai nhi.

Thảo luận các phương pháp truyền đạt lời khuyên sức khỏe này đến càng nhiều người sắp làm bố mẹ càng tốt. Có thể dùng chiến dịch sức khỏe cộng đồng, hội thảo hoặc tài nguyên trực tuyến (trang web hay mạng xã hội).

Làm việc theo nhóm.

Bối cảnh: Liệt kê lời khuyên sức khỏe về ảnh hưởng của hút thuốc, chế độ ăn và thuốc/chất gây nghiện đối với sự phát triển thai nhi.

Chọn phương pháp truyền đạt như chiến dịch sức khỏe cộng đồng, hội thảo hoặc tài nguyên trực tuyến.

Chọn một phương pháp và tạo tài liệu truyền đạt lời khuyên sức khỏe hiệu quả.

Làm việc theo nhóm.

Bối cảnh: Liệt kê lời khuyên sức khỏe về ảnh hưởng của hút thuốc, chế độ ăn và thuốc/chất gây nghiện đối với sự phát triển thai nhi.

Chọn phương pháp truyền đạt như chiến dịch sức khỏe cộng đồng, hội thảo hoặc tài nguyên trực tuyến.

Tạo tài liệu truyền đạt lời khuyên sức khỏe bằng phương pháp đã chọn.

Trình bày tài liệu trước lớp. Nêu ưu điểm hoặc khó khăn của phương pháp đã chọn.